NCN Opus: Ikonografia, wiedza i rozrywka. Kolekcja grafik Charles’a de Montalemberta

Projekt dotyczy kolekcji francuskiego pisarza, historyka i polityka Charlesa de Montalemberta (1810-1870), która obecnie przechowywana jest w zbiorach Biblioteki Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. W 1869 r. Montalembert przekazał liczący 2300 rycin zbiór Bibliotece Polskiej w Paryżu. W okresie międzywojennym kolekcja opuściła Francję i została przeniesiona do Polski. Zbiór zawiera pojedyncze oryginalne grafiki artystów nowożytnych, odbitki z XVIII, ale przede wszystkim z XIX wieku. Kolekcja uporządkowana była według tematów przedstawienia: sceny religijne, sceny historyczne i mitologiczne, krajobrazy i widoki, zabytki architektury w Europie, portrety postaci historycznych i współczesnych. Kolekcja jak dotąd nie była przedmiotem naukowej refleksji.

Kolekcja Montalemberta to przykład XIX-wiecznej kolekcji grafiki ikonograficznej. Należy ją rozpatrywać i analizować przy użyciu innych narzędzi badawczych niż kategorie zazwyczaj przypisywane kolekcjonerstwu grafiki artystycznej (takie jak koneserstwo i znawstwo) oraz kategorie łączone z naukowym kolekcjonowaniem rycin (kolekcja rycin jako warsztat pracy badacza i naukowca). Celem projektu jest więc również, w oparciu o analizę zbioru francuskiego pisarza i męża stanu, wyodrębnienie i opisanie osobnego rodzaju kolekcji w XIX-wiecznej historii kolekcjonerstwa grafiki. Kolekcja Montalemberta jest o tyle inspirująca i przydatna dla podjęcia zagadnienia kolekcjonerstwa ikonograficznego, że krzyżują się w niej różne wpływy i tradycje: angielska tradycja kolekcji topograficznych oraz francuska tradycja graficznych kolekcji historycznych. Włączenie kolekcji Montalemberta do zbiorów Biblioteki Polskiej w Paryżu i jej przeniesienie po 1918 r. do Krakowa otwiera kolejne pole badawcze na kontekst polskiego kolekcjonerstwa grafiki w drugiej połowie XIX i pierwszej połowie XX wieku.